Verwarmen en koelen zonder energie te verspillen

Een comfortabel huis is warm in de winter en blijft aangenaam tijdens warme zomerdagen. Bij nieuwbouw bepaal je al vroeg hoe je de woning gaat verwarmen en koelen. Die keuzes hangen nauw samen met isolatie, ventilatie, glas, zonwering en de manier waarop warmte door het huis wordt verspreid. Een duurzaam systeem begint daarom niet bij het apparaat, maar bij het ontwerp van de complete woning.

Beperk eerst de energievraag

Hoe minder warmte een woning verliest, hoe minder energie nodig is om deze op temperatuur te houden. Goede vloer, gevel en dakisolatie vormen daarom de basis. Ook goed isolerend glas en zorgvuldig uitgevoerde aansluitingen rond kozijnen en deuren zijn belangrijk. In de zomer werkt isolatie juist andersom. Het helpt om warmte langer buiten te houden. Toch is isolatie alleen niet voldoende. Grote ramen op het zuiden of westen kunnen veel warmte binnenlaten. Buitenzonwering, een overstek of de plaatsing van bomen kan oververhitting helpen voorkomen.

Welke warmtebron kies je?

Nieuwbouwwoningen worden meestal zonder aardgas gebouwd. Een warmtepomp is dan een veelgekozen oplossing. Een luchtwarmtepomp haalt energie uit de buitenlucht. Een bodemwarmtepomp gebruikt de relatief constante temperatuur in de grond. Een bodemsysteem vraagt een hogere investering en voldoende ruimte voor boringen, maar werkt doorgaans efficiënt en kan vaak ook voor koeling worden gebruikt. Een luchtwarmtepomp is eenvoudiger te plaatsen, maar heeft een buitenunit. Denk daarom vooraf goed na over de positie, zodat geluid en zicht geen probleem worden.

Verwarmen op lage temperatuur

Een warmtepomp werkt het beste met een systeem dat water op een relatief lage temperatuur gebruikt. Vloerverwarming is daarom een logische combinatie. De warmte wordt gelijkmatig over de ruimte verdeeld en er zijn geen radiatoren nodig. Lage temperatuurverwarming reageert wel anders dan een traditionele cv installatie. Het systeem warmt de woning geleidelijk op en is vooral geschikt om de temperatuur constant te houden. Goede isolatie is daardoor extra belangrijk.

Passief of actief koelen

Een woning koel houden begint met het weren van zon en warmte. Nachtventilatie kan helpen om opgebouwde warmte af te voeren. Ook een goed ontworpen ventilatiesysteem draagt bij aan een prettig binnenklimaat, al is ventilatie geen vervanging voor airconditioning. Sommige warmtepompen kunnen de woning actief of passief koelen via de vloer. Daarbij is het belangrijk dat de vloer niet te koud wordt, omdat anders condens kan ontstaan. Verwacht bovendien geen ijskoude ruimte. Vloerkoeling zorgt vooral voor een gelijkmatiger en aangenamer binnenklimaat.

Duurzaam verwarmen en koelen vraagt om samenhang. Door isolatie, glas, zonwering, ventilatie en installaties vanaf het begin als één geheel te bekijken, voorkom je dat systemen elkaar later moeten corrigeren.