De gevel van je zelfbouwwoning is geen bijzaak

Er zijn besluiten die je bij zelfbouw uitgebreid overdenkt en besluiten die je uitstelt totdat het niet anders kan. De keuken bekijk je tien keer virtueel. Voor de vloer bezoek je verschillende showrooms. Maar de gevel? Die komt later wel.

Totdat blijkt dat de architect al keuzes heeft gemaakt, de aannemer bepaalde materialen heeft ingeprijsd en aanpassen ineens een stuk duurder wordt dan gedacht.

De gevel is meer dan de buitenkant van je woning. Het is het gezicht van het huis en beschermt je woning jarenlang tegen regen, vorst, zon en wind. Daarom is het verstandig om al vroeg na te denken over uitstraling, onderhoud, technische uitvoering en kosten op de lange termijn.

Juist als zelfbouwer heb je daar veel invloed op. Zolang het ontwerp nog niet definitief is, kun je materiaal, kleur en profilering goed op elkaar afstemmen.

Een beslissing voor tientallen jaren

Een keuken of vloer kun je later relatief eenvoudig vervangen. Bij gevelbekleding ligt dat anders. De bevestiging, achterconstructie, ventilatie en afwerking rond bijvoorbeeld kozijnen en hoeken vormen samen één geheel.

Daarom verdient de materiaalkeuze aandacht. Niet alleen vanwege de uitstraling op de dag van oplevering, maar ook vanwege het onderhoud in de jaren daarna.

Hout heeft bijvoorbeeld een natuurlijke en warme uitstraling. Afhankelijk van de houtsoort, afwerking, ligging en weersbelasting kan na verloop van tijd schilderwerk of ander onderhoud nodig zijn. Wie voor hout kiest, doet er daarom goed aan om niet alleen naar de aanschafprijs te kijken, maar ook naar het onderhoud over een langere periode.

Voor zelfbouwers die weinig periodiek onderhoud willen, zijn er ook onderhoudsarme alternatieven.

Kunststof gevelbekleding als onderhoudsarme optie

Een van die alternatieven is kunststof gevelbekleding. Kunststof vraagt doorgaans minder periodiek onderhoud dan geschilderd hout. De panelen zijn ontwikkeld voor gebruik buitenshuis en zijn bestand tegen vocht en wisselende weersomstandigheden. Af en toe reinigen helpt om vuil en aanslag te verwijderen.

Ook qua uitstraling is er meer mogelijk dan veel mensen denken. Er zijn smalle en brede profielen, verschillende houtstructuren en zowel klassieke als moderne uitvoeringen. De kleurkeuze loopt uiteen van antraciet en wit tot aardetinten en houtlooks.

Twijfel je over de uitstraling? Vraag dan materiaal- en kleurmonsters op en bekijk deze buiten. Daglicht, schaduw en de combinatie met kozijnen, dakranden en metselwerk hebben veel invloed op hoe een kleur uiteindelijk oogt.

Wanneer moet je de gevel kiezen?

De keuze voor gevelmateriaal maak je het liefst voordat het ontwerp technisch is uitgewerkt. Het materiaal heeft namelijk invloed op de aansluiting bij ramen en deuren, de achterconstructie, de bevestiging en de ventilatie achter de gevelbekleding.

Bespreek je voorkeur daarom al tijdens het schetsontwerp of voorlopig ontwerp met je architect. Zo kunnen de juiste details direct worden meegenomen en weet de aannemer waarmee hij in de begroting rekening moet houden.

Kijk daarbij ook naar de voorwaarden die voor jouw bouwkavel gelden. In een kavelpaspoort of beeldkwaliteitsplan kunnen bijvoorbeeld eisen staan voor kleuren, materialen of de uitstraling van de gevel. Het is zonde om een materiaal uit te zoeken dat later niet binnen het ontwerp of de voorwaarden voor de kavel blijkt te passen.

Vergelijk vervolgens niet alleen de aanschafprijs. Vraag ook welk onderhoud een materiaal vraagt, wat de verwachte levensduur is en wat de keuze betekent voor de technische uitvoering van de gevel.

Kijk verder dan alleen het materiaal

Een mooie gevel begint niet alleen bij het juiste materiaal. Ook de manier waarop het wordt aangebracht, speelt een belangrijke rol.

Let daarom samen met je architect, leverancier of aannemer op de achterconstructie, voldoende ventilatie achter de gevel en een nette afwerking rond kozijnen, hoeken en dakranden. Controleer ook welke montagevoorschriften gelden en welke voorwaarden de fabrikant aan de garantie stelt.

Door dit tijdens het ontwerp al mee te nemen, voorkom je dat details later aangepast moeten worden aan een materiaal dat pas op het laatste moment is gekozen.

Profielen kiezen: meer vrijheid dan je denkt

Bij kunststof bestaat soms het beeld dat de gevel snel uniform of onnatuurlijk oogt. Dat hoeft niet zo te zijn. De keuze in profilering en afwerking is groot.

Smalle sponningdelen geven bijvoorbeeld een klassieke horizontale lijn, terwijl bredere panelen goed kunnen passen bij een moderne woning. Een potdekselprofiel sluit juist aan bij een meer landelijke architectuur.

De uitstraling wordt uiteindelijk bepaald door het samenspel van het profiel, de kleur en andere onderdelen van de woning. Dat geeft zelfbouwers behoorlijk wat vrijheid om een gevel te maken die past bij het ontwerp én bij de hoeveelheid onderhoud die zij later willen.

Maak de keuze voordat het ontwerp vastligt

Een zelfbouwwoning bouw je meestal met de bedoeling er lange tijd van te genieten. Het loont daarom om bij de gevel verder te kijken dan alleen de uitstraling bij oplevering.

Vergelijk materialen op onderhoud, levensduur, technische uitvoering en kosten over een langere periode. Neem ook de eisen voor je bouwkavel mee en bespreek je voorkeur vroeg met je architect en aannemer.

Heering is gespecialiseerd in onderhoudsarme kunststof gevelsystemen en werkt met verkooppunten in Nederland. Door verschillende profielen en kleurmonsters te bekijken, krijg je een beter beeld van wat bij het ontwerp van jouw woning past.

Zo wordt de gevel geen keuze die je pas maakt wanneer de bouw al ver gevorderd is, maar een bewust onderdeel van het ontwerp. En juist op dat moment heb je als zelfbouwer de meeste vrijheid om uitstraling, techniek en onderhoud goed op elkaar af te stemmen.