Warmtepomp en WTW: hoe werken ze samen?
Als je een eigen huis gaat bouwen, krijg je al snel te maken met een warmtepomp en een goed ventilatiesysteem. Die twee worden nogal eens in één adem genoemd, terwijl ze ieder iets anders doen. De warmtepomp verwarmt de woning en kan in sommige gevallen ook koelen. WTW zorgt ervoor dat er voortdurend frisse lucht binnenkomt, zonder dat daarbij onnodig veel warmte verloren gaat. Juist bij een goed geïsoleerde nieuwbouwwoning is die combinatie belangrijk. Je kunt een huis namelijk nog zo energiezuinig bouwen, zonder goede ventilatie kan het binnen toch minder prettig aanvoelen.
Wat doet een warmtepomp en hoe werkt het?
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater en gebruikt die energie om je huis en het tapwater te verwarmen. Daarvoor is elektriciteit nodig, maar een groot deel van de warmte zelf komt dus uit de omgeving. In woningen zie je vooral lucht water warmtepompen en bodemwarmtepompen. Een lucht water warmtepomp gebruikt de buitenlucht als bron en heeft meestal een buitenunit. Bij een bodemwarmtepomp wordt energie uit de grond gehaald via een bodemlus. Daar zijn boringen voor nodig. Het voordeel is dat de temperatuur in de bodem vrij constant blijft. Veel bodemsystemen kunnen bovendien worden gebruikt om de woning in de zomer te koelen. Wat voor jouw huis de beste keuze is, hangt af van meerdere zaken. Denk aan de woning zelf, de beschikbare ruimte rondom het huis, je budget en de manier waarop je wilt verwarmen.
Lage temperatuur werkt het beste
Een warmtepomp werkt het efficiëntst wanneer het verwarmingssysteem met een relatief lage watertemperatuur uit de voeten kan. Daarom wordt bij nieuwbouw vaak gekozen voor vloerverwarming. Radiatoren die geschikt zijn voor lage temperatuurverwarming zijn ook een optie. Het voordeel van nieuwbouw is dat je daar al vanaf het ontwerp rekening mee kunt houden. Kijk meteen ook naar de elektrische installatie. Voor een warmtepomp is niet per definitie een zwaardere aansluiting nodig, maar het is wel verstandig om vooraf te laten berekenen wat je totale stroomvraag wordt. Zeker als je ook zonnepanelen, een laadpaal en elektrisch koken plant.
Wat betekent WTW?
WTW staat voor warmteterugwinning en hoort bij een systeem voor balansventilatie. Daarbij wordt gebruikte, vochtige lucht afgevoerd uit ruimtes zoals de keuken, badkamer en het toilet. Tegelijkertijd stroomt verse buitenlucht naar onder meer de woonkamer en slaapkamers. In het WTW systeem passeren die twee luchtstromen elkaar in een warmtewisselaar. De warmte uit de afgevoerde lucht wordt daarbij gebruikt om de verse buitenlucht alvast op te warmen. De luchtstromen zelf mengen niet met elkaar. Daardoor komt de buitenlucht in de winter minder koud je huis binnen en gaat er via ventilatie minder warmte verloren. Dat merk je vooral in een woning met een warmtepomp en lage temperatuurverwarming. Zo’n systeem warmt een ruimte gelijkmatig op, maar is minder bedoeld om ineens een flinke hoeveelheid koude lucht te compenseren. Goede ventilatie draagt daarom niet alleen bij aan gezonde lucht in huis, maar ook aan het comfort.
Warmtepomp en WTW doen niet hetzelfde
WTW verwarmt de woning dus niet op dezelfde manier als een warmtepomp. Het systeem probeert vooral zo veel mogelijk warmte te behouden die anders samen met de ventilatielucht naar buiten zou verdwijnen. De warmtepomp levert vervolgens de warmte die de woning nog nodig heeft. Goede isolatie beperkt het warmteverlies via gevel, dak en vloer. WTW doet hetzelfde voor een deel van het ventilatieverlies. De warmtepomp hoeft daardoor minder hard te werken om het huis comfortabel te houden.
Denk er vroeg over na
Bij nieuwbouw loont het om de warmtepomp, WTW, vloerverwarming en het leidingwerk niet als losse onderdelen te bekijken. Ze hebben allemaal ruimte nodig en beïnvloeden elkaar. Denk bijvoorbeeld aan de plek van de technische ruimte, de buitenunit, ventilatiekanalen en roosters. Sommige keuzes zie je later nauwelijks terug, andere hebben wel degelijk invloed op het interieur of de buitenkant van het huis. Hoe eerder je daarover nadenkt, hoe makkelijker het is om alles netjes in het ontwerp op te nemen. Dat voorkomt improviseren tijdens de bouw en vergroot de kans dat de installaties straks doen wat je ervan verwacht: zorgen voor een comfortabel en energiezuinig huis.
